Tòa án Internet Bắc Kinh (Trung Quốc) công bố phán quyết trong vụ kiện xâm phạm quyền hình ảnh liên quan đến công nghệ AI sao chép, giả mạo gương mặt, với phần thắng thuộc về nữ diễn viên Địch Lệ Nhiệt Ba.
- 'Bạch Nhật Đề Đăng' chuẩn bị lên sóng, Địch Lệ Nhiệt Ba đột ngột biến mất
- Địch Lệ Nhiệt Ba thông báo bình an sau khi bị mắc kẹt 72 giờ ở Dubai
Theo hồ sơ vụ án, công ty sản xuất A đã tự ý sử dụng công nghệ tổng hợp (deepfake) để ghép khuôn mặt của Địch Lệ Nhiệt Ba vào nhân vật trong một bộ phim ngắn, tạo ra hình ảnh có độ giống rất cao (như đường nét khuôn mặt, đặc điểm ngũ quan…). Điều này khiến một bộ phận lớn khán giả nhầm tưởng nữ diễn viên trực tiếp tham gia bộ phim. Phim ngắn gồm 44 tập, trong đó có 2 phân đoạn áp dụng kỹ thuật AI thay mặt.
Tòa án nhận định, bên sản xuất là đơn vị chuyên nghiệp, nhưng sử dụng AI để tạo hình ảnh có thể nhận diện mà không được sự cho phép của chủ thể.
Trong khi đó, nền tảng phát sóng cũng không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kiểm duyệt nội dung trước khi đăng tải, dù tính nhận diện của nhân vật là rất cao, nên phải chịu trách nhiệm liên đới.

Theo phán quyết, hai công ty liên quan phải đăng tải thư xin lỗi công khai trên tài khoản phát hành video, đồng thời bồi thường thiệt hại kinh tế cho Địch Lệ Nhiệt Ba. Các bên không kháng cáo, bản án sơ thẩm đã chính thức có hiệu lực.
Đáng chú ý, tòa án nhấn mạnh rằng cốt lõi của việc xâm phạm hình ảnh không nằm ở tỷ lệ giống nhau hay công nghệ sử dụng, mà là “tính có thể nhận diện”. Chỉ cần công chúng có thể nhận diện hình ảnh do AI tạo ra với một cá nhân cụ thể (ví dụ qua đặc điểm khuôn mặt, tạo hình đặc trưng…), thì đã đã đủ cơ sở bị coi là xâm phạm quyền hình ảnh.
Trong vụ Địch Lệ Nhiệt Ba, công ty A cho rằng hình ảnh chỉ là giống mặt chứ không phải xâm phạm, nhưng tòa án đã bác bỏ dựa trên tiêu chí nhận diện bởi công chúng.

Phim ngắn AI thay mặt với chi phí thấp (1% - 10% phim thật) và sản xuất nhanh (5 ngày có thể làm 80 tập) đã trở thành điểm nóng vi phạm. Phán quyết mới khẳng định, bên sản xuất phải có sự cho phép về quyền hình ảnh, không thể viện cớ trung lập của công nghệ, nền tảng phải kiểm duyệt nội dung AI trước khi phát hành, không chỉ xử lý sau khi vi phạm.
Về mặt xã hội, vụ việc cũng góp phần tháo gỡ những khó khăn lâu nay trong quá trình bảo vệ quyền hình ảnh, đặc biệt là vấn đề chứng minh và mức bồi thường còn thấp. Việc xác lập trách nhiệm liên đới của nền tảng được đánh giá là bước tiến quan trọng, giúp giảm gánh nặng cho người bị xâm phạm.