Ý nghĩa của lễ Thất Tịch (7/7) trong văn hóa phương Đông

Lễ Thất tịch là sự kiện truyền thống có nguồn gốc Trung Hoa, được cho là xuất hiện từ thời Hán, khoảng từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên đến đầu thế kỷ 3 Công nguyên. Ngày lễ này gắn liền với câu chuyện tình yêu đẫm nước mắt của Ngưu lang Chức nữ nên còn được gọi là ngày Valentine phương Đông. 

Ở Trung Quốc, Lễ Thất tịch còn có các tên gọi khác như ngày Khất xảo tiết, Thất thư đản, Xảo tịch. Ngày lễ này được tổ chức với rất nhiều hình thức và một phong tục phổ biến nhất có thể kể đến chính là vào đúng đêm mồng 7/7 Âm lịch, phụ nữ cầu nguyện để có được đôi bàn tay khéo léo. Trong ngày này, các cô gái trẻ trưng bày các vật dụng nghệ thuật tự tạo để cầu mong lấy được người chồng tốt.

Ngày lễ thất tịch ở Trung Quốc ban đầu là ngày lễ dân gian để tưởng nhớ vị tiên nữ thứ bảy Chức Nữ. Theo truyền thuyết, Chức Nữ là tiên nữ đảm nhận việc thêu thùa, dệt vải. Nàng cũng là người đầu tiên đã phát hiện ra tơ tằm. Ngày lễ thể hiện sự tôn kính của con người với thiên nhiên và những người phụ nữ giỏi giang. Cũng là ngày toàn thể nữ nhi cầu nguyện với đất trời những điều tốt lành sẽ đến với mình trong tình yêu và hôn nhân. 

Nguồn gốc ngày Thất Tịch bắt nguồn từ sự tích Ngưu Lang Chức Nữ

Chuyện kể rằng, Ngưu lang, một người phàm trần chăn trâu và Chức nữ - nàng tiên dệt vải, con gái của Vương mẫu nương nương trên thiên đình, yêu và cưới nhau. Do kẻ tiên người tục nên họ phải chia tay nhưng vẫn luôn nhớ thương nhau. Cuối cùng Vương mẫu cũng cảm động, đồng ý cho họ được gặp nhau mỗi năm một lần vào đúng ngày 7/7 âm lịch, được gọi là ngày Thất tịch.

Mỗi năm một ngày, đàn chim ác tạo thành một cây cầu băng qua ngân hà đưa họ đến với nhau. Vào ngày này trời thường mưa rả rích, người ta gọi đó là mưa ngâu, vì đó chính là nước mắt của Ngưu lang và Chức nữ khi gặp lại nhau sau bao ngày xa cách.

Ý nghĩa của lễ Thất Tịch trong văn hóa phương Đông

Với nguồn gốc câu chuyện về tình yêu cảm động như vậy, nên ngày mồng 7 tháng 7 Âm lịch dần trở thành ngày lễ tình nhân của phương Đông.

Ngày lễ Thất Tịch tại Nhật Bản được gọi là lễ Tanabata. Vào ngày này, người Nhật sẽ viết mong ước của mình vào những mảnh giấy đầy màu sắc Tanzaku rồi treo lên cành trúc trước cửa nhà để cầu mong may mắn, vụ mùa bội thu và sự thịnh vượng. Các bạn trẻ cũng tới các đền thờ trong ngày lễ Tanabata để cầu nguyện, mong tìm được ý trung nhân.

Tại Hàn Quốc, lễ Thất Tịch còn được gọi là lễ Chilseok, được biết đến như là lễ hội để thưởng thức đồ ăn làm từ lúa mì. Ngoài ra, vào ngày này, người Hàn Quốc sẽ tắm với mong muốn đem lại một sức khỏe tốt.

Ngoài ra vào ngày này, giới trẻ cũng thường truyền miệng nhau rằng ăn chè đậu đỏ để hi vọng tình yêu đôi lứa thêm bền vững hay người độc thân tìm được tình duyên cho bản thân.

Truyền thuyết ngày lễ Thất Tịch ở Việt Nam

Ngày lễ Thất Tịch, mồng 7/7 Âm lịch tại Việt Nam còn được gọi là ngày “ông Ngâu bà Ngâu” bởi vào ngày này, trời thường mưa rả rích trong suốt một ngày. Tương truyền đó chính là nước mắt của Ngưu Lang và Chức Nữ khi gặp nhau.

Trong văn hóa Việt, ngày lễ Thất Tịch có lẽ bắt đầu vào đời vua Lý Thánh Tông (1054 – 1072). Theo ghi chép của lịch sử, khi vua ở độ tuổi 42 nhưng vẫn chưa có con để truyền ngôi vị, nên đã vào một ngôi chùa để cầu tự vào ngày 7/7 và nhờ đó sinh ra Thái tử Càn Đức. Vì vậy, vào ngày 7/7 Âm lịch hàng năm, một lễ hội đã được tổ chức ở chùa Hà và trở thành lễ hội cầu tình duyên, gia đình hạnh phúc, con đàn cháu đống. Người ta tin rằng, trong ngày Thất Tịch nếu hai người yêu nhau cùng ngắm sao Ngưu Lang – Chức Nữ thì sẽ mãi mãi bên nhau.